In veel landen is het niet zo logisch dat je een uitkering krijgt als je ziek bent of werkloos. Nederland is misschien wel het land dat het meeste voor zijn burgers zorgt als het om inkomen gaat. "Iedereen heeft recht op een inkomen" is de slogan van Nederland.
Verzorgingsstaat
Nederland is een verzorgingsstaat dat betekent dat we met elkaar voor elkaar zorgen. De overheid heeft de coördinatie hiervan in handen. Van je salaris gaat een deel in een pot. Uit die pot (het sociale stelsel) betaald de overheid mensen die geen inkomen hebben omdat ze werkloos zijn, arbeidsongeschikt of ziek. We klagen wel dat we veel belasting en premies moeten betalen, maar het is niet voor niks.
Sociale zekerheid
Dit is het stelsel waarin wordt aangegeven welke verzekeringen en voorzieningen er zijn. Zie onderstaand schema
Aan de ene kant zijn er sociale verzekeringen. Voor een verzekering moet je premie betalen, die premies gaan gelijk van ons salaris af. Sommige verzekeringen zijn alleen voor werknemers (WerkeloosheidsWet, Wet ArbeidsOngeschiktheid en de ZiekFondsWet). Andere zijn voor alle mensen in Nederland zoals de Algemene OuderdomsWet vanaf je 65e. Je werkt dan niet meer dus heb je geen inkomen meer. De AOW is een bedrag van de overheid wat je krijgt. De andere kant is de sociale voorzieningen, hier valt de Algemene BijstandsWet onder. Als je geen recht hebt op één van de verzekeringen krijg je de bijstand.
AOW
Dit bedrag krijg je als je 65 jaar wordt. In plaats van je salaris krijg je van de overheid een inkomen. Dit is afhankelijk van je situatie (alleen of samen) tussen de 900 en de 1300 euro. Omdat er de komende jaren teveel ouderen komen zal het moeilijk worden die allemaal te betalen. Veel ouderen hebben naast de AOW ook een pensioen.
Werkloosheidswet
Als je als werknemer buiten je schuld om werkloos wordt (dus niet zelf ontslag genomen hebt) kan je een WW uitkering krijgen. Die geld maar voor een bepaalde tijd. Des te langer je hebt gewerkt des te langer je hem krijgt. Je moet wel aan een aantal eisen voldoen om hem te krijgen:
- De laatste laatste 39 weken voordat je werkloos werd er minimaal 26 gewerkt hebben (weken-eis)
- De moet minimaal vijf arbeidsuren per week verliezen en beschikbaar zijn voor ander werk.
- Je moet je laten inschrijven bij het CWI (Centrum voor Werk en Inkomen)
Voldoe je hieraan dan ontvang je een WW uitkering van 70% van het minimumloon.
Jaren-Eis
Als je behalve de bovenstaande regels ook nog voldoet aan de jaren eis dan krijg je geen 70% van het minimumloon, maar 70% van je laatst verdiende salaris (loonafhankelijke uitkering). Dat is altijd meer. De jaren eis zegt dat je dan de afgelopen 5 jaar er minimaal 4 achter elkaar gewerkt moet hebben.
- De laatste 5 jaar er drie achter elkaar gewerkt, dan voldoe je niet
- De laatste 5 jaar wel 4 jaar gewerkt maar met een tussen pauze van een jaar, dan voldoe je niet.
- De laatste 5 jaar alleen maar gewerkt, dan voldoe je wel
- De laatste 4 jaar achter elkaar gewerkt, dan voldoe je wel
Let op: staat er in een vraag iets over dat iemand al 6, 10, of 20 jaar achter elkaar werkt dan blijf je 5 opschrijven, alleen de laatste 5 jaar zijn interessant.
Opdracht 19 is belangrijk om hierbij te maken.
Goed om te maken: alle opgaven
Examenonderdeel: JA
0 reacties:
Een reactie plaatsen