De overheid en de economie, twee zaken die invloed op elkaar hebben. Gaat het slecht met de economie, dan gaat het slecht met de overheid. Reageert de overheid daar niet goed op dan zal de economie steeds meer verslechteren. Of moeten ze zich er nou juist niet mee bemoeien? De ene econoom zal zeggen dat de economie zichzelf hersteld. Vraag en aanbod komen vanzelf weer in evenwicht. Een andere econoom zal zeggen dat bemoeienis van de overheid beter is dan de economie zijn eigen gang te laten gaan. Wat is jouw mening? Belangrijk punt zijn de uigaven van de overheid, die stijgen als het slecht gaat met de economie (denk aan al die werkloosheidsuitkeringen) maar ook de inkomsten dalen (mensen kopen minder producten dus er komt minder BTW binnen). Hoe beheert de overheid zijn geld?
Economische groei
Als het goed gaat met de economie in Nederland merk je dat aan een paar dingen. Er worden meer producten gemaakt. Er wordt meer geëxporteerd naar het buitenland. En de werkloosheid wordt minder. De economie groeit, dus is er sprake van economische groei. Hoe komt dat?
Meer consumenten gaan geld uit geven > bedrijven verkopen meer producten > bedrijven moeten meer producten gaan produceren > bedrijven hebben meer personeel nodig om die producten te maken > meer mensen krijgen een baan en dus meer geld > ook die mensen gaan meer geld uitgeven > enz enz enz.
Nationaal Product
De waarde van alle producten die in Nederland gemaakt wordt is het Nationaal Product. Als deze toeneemt is er sprake van economische groei. Dus aan het nationaal product kan je zien of de economie groeit.
Nationaal Inkomen
Als het nationaal product toeneemt, neemt ook het nationaal inkomen toe. Als er meer producten (en diensten) gemaakt wordt er meer inkomen verdiend. Meer mensen gaan aan het werk dus verdienen salaris en de mensen die al aan het werk zijn krijgen vaak wat extra omdat het zo goed loopt bij het bedrijf.
Financieringstekort
De overheid maakt elk jaar een schatting van de verwachte ink
omsten en uitgaven, dit wordt bekend gemaakt op prinsjesdag, zie hoofdstuk 4. Als de overheid verwacht dat ze meer uitgaven hebben dan inkomsten dan is er een financieringstekort.Begrotingstekort
De overheid zal geld moeten lenen als ze te weinig inkomsten hebben. Dat lenen ze bij banken en particulieren. Als je geld geleend hebt moet je dat terugbetalen (aflossen) en je moet rente betalen. Als de overheid een financieringstekort heeft dan is bij dat tekort die aflossing en rente er nog niet bij op geteld. Als ze dit wel doen dan noemen we het begrotingstekort.
Overschot
Het kan ook best zijn dat ondanks alle uitgaven er geld overblijft. Dan is er een financieringsoverschot. Is er zelfs met de aflossingen en rente ervan af nog steeds geld over dan is er een begrotingsoverschot.
Staatschuld
De overheid leent al tientallen jaren regelmatig geld van banken en particulieren. De totale schuld van de overheid (staat) heet de staatschuld. De staatschuld is ligt meestal zo rond de 200 miljard euro. De staatschuld wordt meestal vergeleken met het nationaal product. Als de staatschuld 200 miljard is en dit bijvoorbeeld 50% van het nationaal product is dan kan je uitrekenen hoe groot het nationaal product is. In dit geval plus de helft dus 200+100= 300 miljard euro.
Obligaties
De overheid die geld leent van particulieren? Dus jij en ik kunnen de overheid geld lenen? Hoe dan? Stel dat je spaargeld hebt. De bank geeft je 3% rente. Je wilt wat meer. In de krant staan regelmatig advertenties zoals op blz 142. De staat vraagt je om je spaargeld aan hun uit te lenen voor een paar jaar. Je krijgt daar elk jaar rente voor terug. Na 3 of 4 jaar krijg je je uitgeleende geld weer terug van de staat. Het voordeel is dat je meer rente krijgt (rond de 4-5%). Het nadeel is dat je je geld wel een paar jaar kwijt bent. Je hoeft overigens niet bang te zijn dat je het geld niet meer terugkrijgt. Dat gebeurt altijd. Als je je geld hebt uigeleend, krijg je daar een bewijs van, die bewijs noemen we een obligatie.
Goed om te maken: blz 149: 1 t/m 7
Examenonderdeel: Ja groot examenonderdeel !!!
0 reacties:
Een reactie plaatsen