Verrijking 2 par.2

Introductie
Joepie de poepie, een salarisverhoging van 3%. Eindelijk wat ruimer in mijn geld. Toch voelt het niet alsof ik 3% overhou elke maand. Hoe kan dat?

Nominaal Inkomen
Het inkomen in geld wat je krijgt zonder rekening te houden met koopkracht is je nominaal inkomen.

Inflatie
Je hebt geleerd dat inflatie prijsstijging is. De prijzen stijgen bijna altijd. Dit komt omdat de economie groeit, het ene jaar veel het andere jaar weinig. Als mensen meer gaan kopen, worden er meer producten gekocht, bedrijven moeten meer maken hebben dus meer werknemers nodig, hierdoor gaan meer mensen in Nederland geld verdienen en dat weer uitgeven, je bent dan weer aan het begin van het verhaal dat mensen meer gaan kopen.

Consumentenprijsindexcijfer
Niet alle prijzen stijgen even hard. De prijs van brood en melk is dit jaar pas voor het eerst echt gestegen. Het zijn vooral luxe artikelen die duurder worden. De Consumenten Prijs Index (CPI) is een overzicht van het CBS met de prijsontwikkeling van de goederen en diensen in Nederland. Producten die nogal vaak gekocht worden tellen zwaarder mee en producten die minder gekocht worden tellen minder zwaar mee.

Reeële inkomen
Ik verdien dus 3% meer dan vorig jaar, mijn nominale inkomen is dus gestegen. Maar nu ga ik kijken wat de inflatie is. Stel dat deze 3,5% is. Dan ben ik met mijn 3% verhoging dus nog niet genoeg opgeschoten ik kom nog een halve procent te kort om in ieder geval dezelfde koopkracht te houden. Mijn nominale inkomen - inflatie is het reeële inkomen.

Prijscompensatie
In een CAO proberen vakbonden daarom altijd een prijscompensatie af te spreken. Je krijgt dan in ieder geval elk jaar een percentage erbij wat in de buurt komt van de inflatie en dan gaan ze daarna eens kijken wat je extra krijgt.

Loon-prijs spiraal
Als de prijzen stijgen, maar mensen blijven ook elke keer meer verdienen blijven de prijze stijgen. Als je als winkelier je prijzen met 3% verhoogd en je merkt dat er nauwelijks minder wordt gekocht daardoor kan je makkelijk nog eens met een paar % verhogen. Dit heet de loon prijs spiraal.

Geimporteerde inflatie
Nederland is een handelsland, veel producten en diensten gaan naar het buitenland, het kan zijn dat er in Nederland zelf niet eens zoveel meer vraag naar producten is (mensen kopen niet meer dan normaal) maar dat het buitenland wel flink aan het shoppen is in Nederland, dit kan er dan voor zorgen dan prijzen omhoog gaan. Dit is dan geimporteerde inflatie.

Europese centrale bank (ECB)
Als de inflatie in europa te hard gaat, dan kan de ECB een trucje uithalen waardoor de inflatie minder hard gaat, namelijk de rente verhogen. Als de rente hoog is gebeuren er twee dingen:
1. Mensen gaan eerder sparen dan uitgeven omdat ze een hogere rente krijgen
2. Bedrijven wachten dure investeringen waarvoor ze leningen moeten afsluiten omdat ze een te hoge rente moeten betalen
Op die manier rem je de economie dus een beetje. Omgekeerd kan ook, door de rente te verlagen stimuleer je de economie. Hier moet men wel mee oppassen omdat andere factoren ook de economie opeens kunnen oppeppen.

goed om te maken: zie studiewijzer
examenonderdeel: ja zeker weten